WILLA METZLER
MŁODZIEŃCZE DZIEŁO WALTERA GROPIUSA
MŁODZIEŃCZE DZIEŁO WALTERA GROPIUSA
Witam serdecznie.
Historia Willi rozpoczyna się w 1906, gdy został zaprojektowany przez W. Gropiusa dla rodziny Otta i Elizabet Metzler. W swoi projekcie zastosował tradycyjną dla tego terenu formę wypełnienia konstrukcją szkieletową górnych partiI ścian szczytowych i wystawek. Zupełnie nowym pomysłem Gropiusa była konstrukcja dachu, w którym dolna połać mansardy nachodzi bardzo głęboko na elewacje, będąc jednocześnie lekko wyłamana na końcach i osłaniając otwarte tarasy. Innowacyjny jest również kształt okien w elewacji, które wszystkie są wprawdzie prostokątne, jednak ich wielkość jest bardzo różna. Niektóre z nich osadzono pionowo, inne poziomo.
Z dotychczasowych ustaleń wynika, iż Metzlerowie nie byli jego jedynymi mieszkańcami do 1945 roku (ale o tym innym razem). Po II wojnie światowej w domu prowadzono jedynie bieżące remonty związane z potrzebami mieszkańców, m.in. od strony północnej zabudowano taras zamieniając go w łazienkę a od strony południowej taras przekształcono w garaż. Od 1946 mieszkały tu dwie kobiety narodowości niemieckiej, które w 1955 roku wyjechały do Niemiec. Następnie obiekt przejął skarb państwa. Swoją siedzibę miała tu Słupska Fabryka Mebli – w willi znajdowały się mieszkania służbowe dyrektora i jego zastępcy. W latach 70-tych funkcjonująca fabryka została przejęta przez Koszalińską Fabrykę Mebli, by w latach 80-tych stać się samodzielną filią: Drawską Fabryką Mebli.
Pod koniec lat 90. budynek został przejęty przez Przedsiębiorstwo Przeróbki Mechanicznej Węgla Biskupice Sp. z o.o w Zabrzu. Obecnie w budynku znajdują się prywatne mieszkania. Dom jest otoczony ogrodem i parkiem, który łączy się krajobrazowo z położonym po przeciwległej stronie rzeki Parkiem Chopina. W trakcie jednego z realizowanych wydarzeń i remontu udało się odnaleźć pamiątki jeszcze po pierwszych właścicielach i kolejnych mieszkańcach naszego domu. Rozmawialiśmy już wstępnie z Panią Inspektor o możliwości utworzenia na strychu izby pamięci poświęconej działalności W. Gropiusa oraz wszystkich rodzin, które mieszkały w domu. Zrodził się również pomysł napisania książki o losach Willi.
Historia Willi rozpoczyna się w 1906, gdy został zaprojektowany przez W. Gropiusa dla rodziny Otta i Elizabet Metzler. W swoi projekcie zastosował tradycyjną dla tego terenu formę wypełnienia konstrukcją szkieletową górnych partiI ścian szczytowych i wystawek. Zupełnie nowym pomysłem Gropiusa była konstrukcja dachu, w którym dolna połać mansardy nachodzi bardzo głęboko na elewacje, będąc jednocześnie lekko wyłamana na końcach i osłaniając otwarte tarasy. Innowacyjny jest również kształt okien w elewacji, które wszystkie są wprawdzie prostokątne, jednak ich wielkość jest bardzo różna. Niektóre z nich osadzono pionowo, inne poziomo.
Z dotychczasowych ustaleń wynika, iż Metzlerowie nie byli jego jedynymi mieszkańcami do 1945 roku (ale o tym innym razem). Po II wojnie światowej w domu prowadzono jedynie bieżące remonty związane z potrzebami mieszkańców, m.in. od strony północnej zabudowano taras zamieniając go w łazienkę a od strony południowej taras przekształcono w garaż. Od 1946 mieszkały tu dwie kobiety narodowości niemieckiej, które w 1955 roku wyjechały do Niemiec. Następnie obiekt przejął skarb państwa. Swoją siedzibę miała tu Słupska Fabryka Mebli – w willi znajdowały się mieszkania służbowe dyrektora i jego zastępcy. W latach 70-tych funkcjonująca fabryka została przejęta przez Koszalińską Fabrykę Mebli, by w latach 80-tych stać się samodzielną filią: Drawską Fabryką Mebli.
Pod koniec lat 90. budynek został przejęty przez Przedsiębiorstwo Przeróbki Mechanicznej Węgla Biskupice Sp. z o.o w Zabrzu. Obecnie w budynku znajdują się prywatne mieszkania. Dom jest otoczony ogrodem i parkiem, który łączy się krajobrazowo z położonym po przeciwległej stronie rzeki Parkiem Chopina. W trakcie jednego z realizowanych wydarzeń i remontu udało się odnaleźć pamiątki jeszcze po pierwszych właścicielach i kolejnych mieszkańcach naszego domu. Rozmawialiśmy już wstępnie z Panią Inspektor o możliwości utworzenia na strychu izby pamięci poświęconej działalności W. Gropiusa oraz wszystkich rodzin, które mieszkały w domu. Zrodził się również pomysł napisania książki o losach Willi.
Mieszkanie na parterze w Willi Metzler kupiliśmy wraz z Żoną Anną w październiku 2018 roku i w grudniu wprowadziliśmy się do mieszkania. W 2021 roku dokupiliśmy kawałek działki, która otacza dom od południa i zachodu. Piętro należy do dwóch braci Piotra Paradzińskiego i Marcina Paradzińskiego. Strych jest częścią wspólna. Piwnice podzielone są pomiędzy dwa mieszkania. Remont domu jest wynikiem wizyty inspektor WUOZ w Szczecinie delegatury w Koszalinie. Z zaleceń pokontrolnych z dnia 24.06.2020r wynika m.in. - remont pokrycia dachowego z częściową wymianą uszkodzonych dachówek, uzupełnienie brakujących gąsiorów i przemurowanie kominów oraz zabezpieczenie więźby dachowej z częściową wymianą deskowania stropu przeprowadzony na podstawie ekspertyzy konserwatorsko- budowlanej zawierającej wyniki badań konserwatorskich dachówek i program prac konserwatorskich dla dachu i więźby dachowej; - wykonanie badań geotechnicznych z odkrywkami fundamentów w celu ustalenia przyczyn zarysowania ścian w pomieszczeniu ob. łazienki; - przeprowadzenie remontu budowlano – konserwatorskiego elewacji z uwagi na konieczność zapewnienia trwałego zachowania zabytku oraz odtworzenia i uczytelnienia historycznych kompozycji elewacji zewnętrznych ( na podstawie uprzednio uzyskanych w tym celu niezbędnych dokumentów: programu prac konserwatorskich, wyników badań i kwerendy archiwalnej, dokumentacji oraz projektu budowlanego i pozwoleń) oraz konserwacja zachowanej stolarki okiennej i metalowej balustrady tarasu.
Prace remontowe i konserwatorskie trwają od 2021 roku, w którym to udało się opracować projekt remontu Willi. W latach 2022 – 2025 prace remontowe obejmowały remont dachu w tym: zachowanie, oczyszczenie, zabezpieczenie, wzmocnienie oryginalnej historycznej dachówki poprzez użycie specjalistycznych środków oraz wymianę orynnowania i obróbek blacharskich. Ponadto wzmocnienie więźby poprzez zabiegi konserwujące, wymianę uszkodzonych elementów konstrukcji, odtworzenie obróbek drewnianych wraz z parapetami okien połaciowych. Efektem jest zachowanie w jak największym stopniu oryginalnego pokrycia dachu, które jest nietypowe i unikalne. Poprzez to zapobiegliśmy efektowi "plastikowego dachu" ograniczając użycie nowej dachówki. Dachówki oryginalne, które nie nadawały się do powtórnego wykorzystania zostały zastąpione dachówką rozbiórkową. Wykonanie remontu dachu przyczyniło się do zabezpieczenia substancji budynku przed jego degradacją. Wszystkie wymienione powyżej prace wykonane były przy istotnym wsparciu finansowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego, Powiatu Drawskiego, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Gminy Drawsko Pomorskie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Prace remontowe i konserwatorskie trwają od 2021 roku, w którym to udało się opracować projekt remontu Willi. W latach 2022 – 2025 prace remontowe obejmowały remont dachu w tym: zachowanie, oczyszczenie, zabezpieczenie, wzmocnienie oryginalnej historycznej dachówki poprzez użycie specjalistycznych środków oraz wymianę orynnowania i obróbek blacharskich. Ponadto wzmocnienie więźby poprzez zabiegi konserwujące, wymianę uszkodzonych elementów konstrukcji, odtworzenie obróbek drewnianych wraz z parapetami okien połaciowych. Efektem jest zachowanie w jak największym stopniu oryginalnego pokrycia dachu, które jest nietypowe i unikalne. Poprzez to zapobiegliśmy efektowi "plastikowego dachu" ograniczając użycie nowej dachówki. Dachówki oryginalne, które nie nadawały się do powtórnego wykorzystania zostały zastąpione dachówką rozbiórkową. Wykonanie remontu dachu przyczyniło się do zabezpieczenia substancji budynku przed jego degradacją. Wszystkie wymienione powyżej prace wykonane były przy istotnym wsparciu finansowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego, Powiatu Drawskiego, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Gminy Drawsko Pomorskie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Budynek jest dostępny z zewnątrz z każdej jego strony, gdyż jest otoczony podwórzem udostępnionym zwiedzającym. Zainteresowanie obiektem jest duże, zwłaszcza w okresie od wiosny do jesieni. Możliwe jest obejrzenie klatki schodowej i strychu. Pomieszczenia mieszkalne są udostępnione dla zwiedzających w wyjątkowych sytuacjach najczęściej w czasie organizowanych wydarzeń w obrębie Willi. W holu budynku znajduje się księga gości oraz ulotki o lokalnych zabytkach, ustawiliśmy tablicę poglądową o budynku oraz o jego autorze tj. Walterze Gropiusie.
Od strony rzeki Drawy umieszczony jest baner z informacją o obiekcie. Założyliśmy również stronę na portalu Facebook, na której zamieszczamy różne informacje o budynku oraz wydarzeniach realizowanych w jego otoczeniu. W 2021 przy współpracy z Ośrodkiem Kultury realizowaliśmy spotkania tematyczne ściśle powiązane z zabytkiem, jego autorem oraz o dziejach ziemi drawskiej. W 2023 przy współpracy z Biblioteką Publiczną Miejską i Powiatową realizowaliśmy kolejne wydarzenia związane z archeologią, tradycyjną ciesielką i ziołolecznictwem. W czasie tych spotkań uczestnicy mieli możliwość obejrzenia budynku wewnątrz od piwnicy aż po poddasze.
Cyklicznie co roku od maja 2022r bierzemy udział w obchodach urodzin Waltera Gropiusa organizowanych przez Bibliotekę w Drawsku Pom. w trakcie, których prezentujemy dotychczasowe prace i przedsięwzięcia przy budynku oraz pamiątki po poprzednich właścicielach domu. W 2024 roku obchody urodzin zostały zorganizowane w ogrodzie Willi gdzie mieszkańcy i turyści mogli wysłuchać prelekcji na temat zabytku Willi Metzelr oraz jego autorze Walterze Gropiusie. Nawiązaliśmy również kontakt i współpracę z harcerzami z 8 WDH Ogniki z Drawska. Od dwóch lat gościmy w ogrodzie Willi uczestników gry miejskiej pt. „Roznosiciele nadziei” inspirowanej bohaterskimi czynami żołnierzy Armii Krajowej oraz Powstania Warszawskiego. Willa jest obiektem inspiracji malarskich już od kilku lat. Tak i w roku 2024 w ramach "Sztukaterii - drawskiego festiwalu sztuk alternatywnych" został przeprowadzony plener malarski dla najmłodszych. Jako właściciele nawiązaliśmy kontakt z innymi właścicielami obiektów, których projektantem był Gropius m. in. z Fundacją WARSAW BAUHAUS. W roku 2024 przeszedł do realizacji pomysł stworzenia szlaku śladami inspiracji Waltera Gropiusa – GROPIUS WAY, który ma połączyć obiekty związane z jego działalnością i obecnością na Pomorzu Zachodnim oraz zaprezentowaniu potencjalnemu odbiorcy co inspirowało Gropiusa na tych terenach, gdzie spędzał wakacje podczas, których polował, jeździł rowerem i podziwiał piękno natury i krajobrazu.
Działania swoje kierujemy w taki sposób, aby obiekt pomimo, iż jest domem mieszkalnym mógł zaoferować zwiedzającym różne atrakcje, nie tylko swoim pięknem i unikalnością. Po zakończeniu remontu dachu w planach jest stworzenie izby pamięci na strychu tak, aby można było wyeksponować pamiątki, które zostały jeszcze po pierwszych właścicielach jak i te po kolejnych osobach zamieszkujących zabytkową Willę Metzler. Pierwsze realizacje Waltera Gropiusa na ziemiach polskich, a w tym Willę Metzler można porównać do wczesnych dzieł Pablo Picasso. Wartość ich jest bezcenna i w wyraźny sposób ukazuje ewolucję Waltera Gropiusa w jego drodze do modernizmu.
Chcemy uratować budynek przed degradacją aby mógł pozostać dla kolejnych pokoleń. Prace remontowe są i będą wykonywane pod nadzorem i w porozumieniu z instytucjami konserwatorskimi. Chodzi nam o zachowanie substancji budynku w jak najmniej zmienionej formie zachowując zabytkowe dachówki, elementy elewacji, okna, drzwi.
Bartosz i Anna Bolewicz
Od strony rzeki Drawy umieszczony jest baner z informacją o obiekcie. Założyliśmy również stronę na portalu Facebook, na której zamieszczamy różne informacje o budynku oraz wydarzeniach realizowanych w jego otoczeniu. W 2021 przy współpracy z Ośrodkiem Kultury realizowaliśmy spotkania tematyczne ściśle powiązane z zabytkiem, jego autorem oraz o dziejach ziemi drawskiej. W 2023 przy współpracy z Biblioteką Publiczną Miejską i Powiatową realizowaliśmy kolejne wydarzenia związane z archeologią, tradycyjną ciesielką i ziołolecznictwem. W czasie tych spotkań uczestnicy mieli możliwość obejrzenia budynku wewnątrz od piwnicy aż po poddasze.
Cyklicznie co roku od maja 2022r bierzemy udział w obchodach urodzin Waltera Gropiusa organizowanych przez Bibliotekę w Drawsku Pom. w trakcie, których prezentujemy dotychczasowe prace i przedsięwzięcia przy budynku oraz pamiątki po poprzednich właścicielach domu. W 2024 roku obchody urodzin zostały zorganizowane w ogrodzie Willi gdzie mieszkańcy i turyści mogli wysłuchać prelekcji na temat zabytku Willi Metzelr oraz jego autorze Walterze Gropiusie. Nawiązaliśmy również kontakt i współpracę z harcerzami z 8 WDH Ogniki z Drawska. Od dwóch lat gościmy w ogrodzie Willi uczestników gry miejskiej pt. „Roznosiciele nadziei” inspirowanej bohaterskimi czynami żołnierzy Armii Krajowej oraz Powstania Warszawskiego. Willa jest obiektem inspiracji malarskich już od kilku lat. Tak i w roku 2024 w ramach "Sztukaterii - drawskiego festiwalu sztuk alternatywnych" został przeprowadzony plener malarski dla najmłodszych. Jako właściciele nawiązaliśmy kontakt z innymi właścicielami obiektów, których projektantem był Gropius m. in. z Fundacją WARSAW BAUHAUS. W roku 2024 przeszedł do realizacji pomysł stworzenia szlaku śladami inspiracji Waltera Gropiusa – GROPIUS WAY, który ma połączyć obiekty związane z jego działalnością i obecnością na Pomorzu Zachodnim oraz zaprezentowaniu potencjalnemu odbiorcy co inspirowało Gropiusa na tych terenach, gdzie spędzał wakacje podczas, których polował, jeździł rowerem i podziwiał piękno natury i krajobrazu.
Działania swoje kierujemy w taki sposób, aby obiekt pomimo, iż jest domem mieszkalnym mógł zaoferować zwiedzającym różne atrakcje, nie tylko swoim pięknem i unikalnością. Po zakończeniu remontu dachu w planach jest stworzenie izby pamięci na strychu tak, aby można było wyeksponować pamiątki, które zostały jeszcze po pierwszych właścicielach jak i te po kolejnych osobach zamieszkujących zabytkową Willę Metzler. Pierwsze realizacje Waltera Gropiusa na ziemiach polskich, a w tym Willę Metzler można porównać do wczesnych dzieł Pablo Picasso. Wartość ich jest bezcenna i w wyraźny sposób ukazuje ewolucję Waltera Gropiusa w jego drodze do modernizmu.
Chcemy uratować budynek przed degradacją aby mógł pozostać dla kolejnych pokoleń. Prace remontowe są i będą wykonywane pod nadzorem i w porozumieniu z instytucjami konserwatorskimi. Chodzi nam o zachowanie substancji budynku w jak najmniej zmienionej formie zachowując zabytkowe dachówki, elementy elewacji, okna, drzwi.
Bartosz i Anna Bolewicz
SKANY ORYGINALNEGO PROJEKTU WILLI METZLER: